piątek, 07 lipiec 2017 11:38

Obchody 71 rocznicy pogromu kieleckiego

W organizację tegorocznych uroczystości zaangażowało się wiele grup. W modlitwę na cmentarzu żydowskim, prowadzoną przez Naczelnego Rabina Polski, włączyli się przedstawiciele różnych religii i wyznań. Współorganizatorami uroczystości pod pomnikiem „Menora” i pod budynkiem dawnej synagogi były różne środowiska żydowskie. Uroczystości pod kamienicą przy Planty 7 przygotowała kielecka młodzież.

Właściwą rocznicę 4 lipca poprzedziły dwa wydarzenia. Najpierw, w dniach od 26 czerwca do 1 lipca miał miejsce przegląd filmów o pogromie kieleckim, zatytułowany „O-pamiętanie”. Widzowie podczas czterech wieczorów mogli zobaczyć pięć filmów. Najstarsze z  nich – „Świadkowie” Marcela Łozińskiego (1986), filmy Andrzeja Miłosza i Piotr Weycherta „Pogrom. Kielce: 4 lipca 1946” (1996) oraz „Henio” (1999) są relacjami świadków i ofiar tragedii. Dwa najnowsze filmy – „Amnezja” (2015) i „Przy Planty 7/9” (2016) są refleksją nad pamięcią i nad drogą do pojednania. Projekcje były okazją do dyskusji, wywołały też wiele emocji – jeden ze starszych widzów, bardzo poruszony, powiedział, że jeden z filmów o pogromie przywołał w jego pamięci obrazy z pacyfikacji jego rodzinnej wsi, której był świadkiem jako dziecko.

3 lipca w Bibliotece Wojewódzkiej im. Witolda Gombrowicza w Kielcach miała miejsce promocja książki „Pamięć – Dialog – Pojednanie”, będącej dokumentacją wydarzeń związanych z ubiegłoroczną, 70 rocznicą pogromu. Rozmowę z Bogdanem Białkiem, prezesem Stowarzyszenia im. Jana Karskiego, poprowadziła Magdalena Smożewska-Wójcikiewicz z Radia Kielce. – Pojednanie nie jest aktem sprawiedliwości. Co to znaczy? To, że nie stawia się warunków wstępnych. Pojednanie jest wyjściem ku sobie. W tym sensie mówił w tamtym roku rabin Michale Schudrich, że pojednanie to robienie czegoś razem: wychodzimy ku sobie – powiedział Bogdan Białek.

Tradycyjnie 4 lipca o godzinie 12.00 kwiaty pod kamienicą przy ul. Planty 7 złożył Prezydent Kielc, p. Wojciech Lubawski. Złożono też wtedy wieńce w imieniu Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, Wojewody Świętokrzyskiego oraz instytucji samorządowych.

Główne obchody rozpoczęły się o godzinie 14.00 na cmentarzu na kieleckim Pakoszu. Ta część była współorganizowana przez Michaela Schudricha, Naczelnego Rabina Polski. Przed odmówieniem modlitw rabin powiedział, że kiedy ból jest tak mocny i intensywny, iż brak już słów, jedyną rzecz, którą człowiek jeszcze ma, jest modlitwa. W modlitwie tej uczestniczyli przedstawiciele różnych religii. Oprócz rabina Michaela Schudricha modlili się, każdy w swojej tradycji: sekretarz Rady Naczelnej Ligi Muzułmańskiej w RP, imam Abdul Jabbar Koubaisy, mnich buddyjski Michał Czernuszczyk reprezentujący Wspólnotę Zen Kannon z Warszawy, ks. Michał Jabłoński, proboszcz parafii ewangelicko-reformowanej w Warszawie oraz księża katoliccy: ks. dr Mirosław Cisowski, delegat biskupa kieleckiego, który zapewnił o swojej duchowej obecności, o. Wiesław Dawidowski, prowincjał polskich augustianów, pallotyn ks. Jan Oleszko, rektor kościoła na kieleckiej Karczówce oraz ks. Jacek Kopeć, dyrektor Zespołu Szkół Katolickich Diecezji Kieleckiej.   – My chrześcijanie, Żydzi, buddyści muzułmanie i ateiści wspominamy dziś ten krwawy czas, gdy krew spadła w cenie. Z bólem patrzymy na teraźniejszość i z bólem szukamy u siebie nadziei na przyszłość bez „swoich” i „obcych”, bez pogardy i nienawiści – podkreślił Bogdan Białek.

Uroczystości pod pomnikiem „Menora”, poprowadził Artur Hofman, prezes Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Jak podkreślał, instytucja ta jest kontynuatorem pracy powstałych po wojnie komitetów żydowskich, z których jeden znajdował się w kamienicy przy Planty 7. Przy pomniku poświęconym kieleckim żydowskim ofiarom Zagłady przypomniał, że zarówno Holokaust, jak i pogrom kielecki miały to samo źródło – nienawiść. Następnie w tym szczególnym miejscu, które było świadkiem egzekucji ludności kieleckiego getta, zabrzmiały melodie żydowskie grane na skrzypcach.

Niezwykle poruszająca była część obchodów, która miała miejsce w miejscu zbrodni, przy kamienicy na Planty 7. W całości przygotowała ją młodzież z kieleckich szkół. Poprowadziła ją Anna Brzezińska, 16-latka, uczennica gimnazjum św. Jadwigi. Młodzież odczytała w czterech językach treść napisu, który umieszczono na grobie ofiar pogromu, a następnie modliła się słowami psalmu. Przy kamienicy wybrzmiało również niezwykle przejmujące świadectwo jednego ze świadków wydarzeń z 1946. Podczas odczytywania listy nazwisk pomordowanych, młodzi ludzie pisali je kredą na chodniku przed kamienicą i zapalali przy nich znicze. W tym roku przypomniano szczególnie najmłodsze ofiary pogromu – wychowanków kibucu Ichud, którzy przygotowywali się w Kielcach do wyjazdu do Palestyny. Przeczytano biogramy trójki z nich, pochodzące z zapisków wychowawcy kibucu, Rafaela Blumenfelda. Po wspomnieniu zamordowanych podczas tragedii dzieci kielecka młodzież zaśpiewała znaną żydowską kołysankę w języku jidysz. Ta część bardzo poruszyła Michaela Schudricha, Naczelnego Rabina Polski. – Ofiary pogromu były raczej w Waszym wieku, niż w moim. Ale wy dajecie nam wszystkim nadzieję – mówił.

Ostatnim akcentem obchodów był koncert amerykańskiej kantorki i edukatorki muzycznej Cindy Paley oraz członka zespołu Klezmaholics Piotra Mirskiego. Wieczór poprowadził rabin Haim Dov Beliak. Koncert odbył się przed budynkiem dawnej Wielkiej Synagogi Kieleckiej. Poprzedziło go uhonorowanie dr. hab. Roberta Kotowskiego, dyrektora Muzeum Narodowego w Kielcach tytułem Vir Bonus. Uzasadniając to wyróżnienie Bogdan Białek mówił o niezwykłym dziele, jakim jest stworzone przez dr. Kotowskiego Muzeum Dialogu. Jak podkreślił sam laureat, to przede wszystkim nowoczesne i interaktywne miejsce spotkań. Tu można ta nowoczesna placówka ma być miejscem swobodnego dzielenia się poglądami i doświadczeniami, uczenia się innych kultur, a także pogłębiania zrozumienia własnego dziedzictwa.

71 ROCZNICA POGROMU W MEDIACH:

poniedziałek, 26 czerwiec 2017 11:45

Główne obchody 71 rocznicy pogromu kieleckiego

4 lipca, we właściwą rocznicę pogromu, odbędą się główne uroczystości poświęcone pamięci ofiar tego tragicznego wydarzenia. Uroczystości będą miały miejsce na cmentarzu żydowskim w Kielcach, przed pomnikiem "Menora" oraz przy kamienicy przy ulicy Planty 7. Obchody zakończy koncert przed budynkiem dawnej synagogi.

PLAN OBCHODÓW:
14.00 Modlitwa przy grobie ofiar na cmentarzu żydowskim na kieleckim Pakoszu. Współorganizator: Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich

15.30 Uroczystości pod pomnikiem „Menora”. Współorganizator: Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce

16.00 Obchody pod kamienicą przy Planty 7/9. Współprowadzenie: uczniowie kieleckich szkół.

18.00 Koncert kantorów żydowskich przed budynkiem dawnej synagogi kieleckiej. Współorganizator: Beit Warszawa. 

 

 

3 lipca o godzinie 18.00 zapraszamy do Biblioteki Wojewódzkiej na promocję książki „Pamięć – Dialog – Pojednanie”.

Książka stanowi dokumentację obchodów ubiegłorocznej, 70 Rocznicy pogromu. Odbyły się wtedy dwie konferencje, a podczas uroczystości głównych Kielce odwiedziło wiele ważnych postaci. Dzięki książce słowa, które wtedy padły, nie zginą, ale staną się źródłem dalszej refleksji. Spotkanie z Bogdanem Białkiem poprowadzi Magdalena Smożewska-Wójcikiewicz z Radia Kielce.

 

 

 

W dniach od 26 czerwca do 1 lipca, na kilka dni przed 71 rocznicą pogromu kieleckiego, zapraszamy do obejrzenia najważniejszych filmów dotyczących pogromu. Najstarszy dokument, autorstwa Marcina Łozińskiego, został zrealizowany w 1986 roku, najmłodszy, nagrodzony wieloma nagrodami obraz „Przy Planty 7/9” miał swoją premierę w poprzednim roku. Po każdym pokazie przewidziano dyskusję. 

Poniedziałek 26.06 godz. 18.00

„Świadkowie”

1986, reż. Marcel Łoziński, czas trwania: 26 min. Film, zgodnie ze swoim tytułem, opiera się na wypowiedziach świadków zbrodni, której dokonano w Kielcach na mieszkańcach domu przy ul. Planty 7/9. Wypowiadają się nauczycielka, pielęgniarka, plastyk, inżynier, robotnik, fotograf, filolog, ksiądz...

Poniedziałek 26.06 godz. ok. 18.30

„Henio”

1999, reż. Andrzej Miłosz, Piotr Weychert, czas trwania: 19 minut.  Henryk Błaszczyk, chłopiec ,którego rzekome porwanie było początkiem pogromu, milczał przez 50 lat. W 1996 roku, po wielu namowach pary twórców, zdecydował się opowiedzieć przed kamerą o tym, co pozostało mu w pamięci z tamtych wydarzeń.

Wtorek 27.06 godz. 18.00

„Pogrom. Kielce: 4 lipca 1946”

1996, reż. Andrzej Miłosz, Piotr Weychert, czas trwania: 55 min. Film zrealizowany z okazji 50.tej rocznicy pogromu kieleckiego. Tragiczne wydarzenia z 4 lipca 1946 opowiedziane przez świadków i ofiary wydarzeń. 

Piątek 30.06 godz. 18.00

„Amnezja”

„Amnezja”, 2015, reż. Jerzy Śladkowski, czas trwania: 19 minut. "Mój dziadek robił ten pogrom" - mówi Piotr Piwowarczyk, kielczanin, bohater filmu. "Amnezja" to dokument o psychicznym ciężarze bycia świadkiem mordu, a zarazem o wartości samego świadectwa.   

Sobota 1.07 godz. 18.00

"Przy Planty 7/9"

2017, reż. Michał Jaskulski i Lawrence Loewinger, czas trwania: 1 godz. 26 min. Film opowiada o kieleckiej drodze do przywracania pamięci o pogromie z 4 lipca 1946 roku.  Pokazuje historię działań Bogdana Białka, które polegają na przebijaniu się przez teorie spiskowe dotyczące tych wydarzeń, wyparcie pogromu ze świadomości kielczan i utrwalane przez lata wzajemne stereotypy Polaków i Żydów. Zbliżenie między kielczanami a Żydami zaczyna się rodzić, lecz ma też swoją cenę.  

 

 

 

Pokaz filmów stanowi wstęp do obchodów 71 rocznicy pogromu. Dalsze wydarzenia:

Wczorajszy wieczór w Instytucie upłynął wśród wyjątkowych muzycznych brzmień. Anatolij Kogan i Konstanty Wileński, którzy zaszczycili nas swoją obecnością, zabrali publiczność w muzyczną podróż.

Koncert rozpoczął się utworem skomponowanym przez Konstantego Wileńskiego w momencie, kiedy jego przyjaciel, Anatolij Kogan, wyemigrował do Izraela. "Szkica żydowska" powstała w klimacie rozstania, kiedy muzycy nie wiedzieli, że ich artystyczne drogi będą się splatać przez całe dalsze życie. Osobisty wstęp poprzedził również kolejny utwór, tym razem młodego izraelskiego kompozytora, przyjaciela muzyków, zatytułowany "Smutna piosenka".

Z wielkim zainteresowaniem przyjęty został blok tanecznych melodii ludowych, otwarty polonezem. Usłyszeliśmy irlandzki "Brian Boru's March" oraz kilka tematów z zebranych przez artystów kompozycji - tańców żydowskich.
Przed rozpoczęciem bloku muzyki fimowej, Konstanty Wileński wspominał Andrzeja Kozieję, wielkiego miłośnika filmu i teatru. Blok otworzył "Walc Barbary" skomponowany przez Waldemara Kazneckiego do filmu "Noce i Dnie". Tematów z filmu "Vabank", serialu "Polskie drogi", a także z filmu "Skrzypek na dachu", pianista nie musiał nawet zapowiadać.

Bogactwo nastrojów domknął walc Fryderyka Chopina, znany powszechnie jako "minutowy".

Koncert był wiosenną inspiracją dla wszystkich miłośników muzyki.

WIĘCEJ ZDJĘĆ:

We worek, 23 maja, gościem Instytutu Kultury Spotkania i Dialogu był ks. dr Grzegorz Strzelczyk. Wykład zatytułowany "Neuroteologia - czy da się połączyć ogień z wodą?" w dużej mierze odnosił się do książki stanowiącej zapis dialogu teologa i neurobiologa.

Pierwotnie naszymi gośćmi miało być dwóch autorów. Niestety prof. Jerzy Vetulani, wybitny neurobiolog, zmarł w kwietniu tego roku. Prezes Stowarzyszenia, Bogdan Białek, poprosił zebranych, by przed rozpoczęciem wykładu chwilą ciszy uczcili pamięć prof. Vetulaniego.

Ks. Strzelczyk zaznaczył, że książka „Ćwiczenia duszy, rozciąganie mózgu” to nie zapis sporu ateisty i teologa, ale wspólne badanie doświadczenia religijnego, z góry zakładające rozbieżność w kwestii fundamentalnej – istnienia przedmiotu doświadczenia, czyli Boga.

- Chrześcijański teolog czy mistyk, jest przekonany o istnieniu przedmiotu duchowego - Boga. Neurobiolog natomiast nie może nic powiedzieć o tym przedmiocie, a nawet może go pomijać. Interesuje go doświadczenie, czyli to, co dzieje się w mózgu. Tu dialog robi się trudny – mówił nasz gość. Zaznaczył jednak, że choć dyskusja bywa szalenie trudna, to konfrontacja przedstawicieli nauk, z których każdy zakłada wycinkowość swojego obszaru badań, jest ciekawa dla każdej ze stron. Teologowi ta wiedza pozwala na poszerzenie perspektywy spojrzenia w obszarze niesamowicie delikatnym i trudnym do zbadania – ludzkiej duchowości.

W dyskusji, która miała miejsce po wykładzie, padały trudne pytania o kwestie związane z doświadczeniem religijnym. Słuchaczy interesowało między innymi, jak powiązać pewne predyspozycje neurobiologiczne do tego, że są doświadczenia mistyczne, czyli co jest w takiej sytuacji czynnikiem bodźcotwórczym.

- To, co opowie mistyk o swoim doświadczeniu, będzie opowiedziane wewnątrz tego doświadczenia, które posiada – tłumaczył ks. Strzelczyk. - Potrzebę religijną mamy w sobie, ona ewoluowała z nami. To jest wspólna płaszczyzna - dodał.

WIĘCEJ ZDJĘĆ:

wtorek, 23 maj 2017 12:01

Rocznica mordu dzieci żydowskich

Dziś przypada 74 rocznica mordu dzieci Żydowskich z obozu pracy w okolicach Jasnej i Stolarskiej. 23 maja 1943 roku Niemcy zastrzelili 45. dzieci żydowskich, które zabrali rodzicom, uznając je za niezdolne do pracy. Najmłodsze z nich miało 15 miesięcy, najstarsze 13 lat.

Pamiętamy dziś o tych młodych ofiarach nieludzkiej nienawiści.

Cztery lata temu Stefan Zabłocki, któremu udało się tamtego dnia ocalić życie, powiedział do zebranych:

"...przyrzeknijcie sobie samemu - ja będę walczył, aby coś takiego już się nigdy nie powtórzyło. I żeby wszystkie dzieci na świecie miały dobre dzieciństwo i mogły wyrosnąć na mądrych i dobrych ludzi".

Dziękujemy uczniom Gimnazjum nr 6, którzy odwiedzili dziś Stowarzyszenie w ramach projektu "Edukacja w miejscach pamięci". Z ich pomocą pod pomnikiem Menora zasadziliśmy 45 kwiatów, które mają wyrazić naszą pamięć.

Jesteśmy również wdzięczni p. Mirosławowi Łakomcowi, właścicielowi firmy ACM Agrocentrum, oraz pracownikom, za przekazanie kwiatów oraz pomoc.

Więcej zdjęć:

W sobotę, 20 maja, nasz Instytut wziął udział w Europejskiej Nocy Muzeów.

Od godziny 17.00 do północy przez naszą siedzibę przewinęło się kilkaset osób. Mogli oni obejrzeć bezpłatnie stałą wystawę o pogromie kieleckim "Wspomnijcie na minione dni", czasową wystawę obrazów o. Tomasza Biłki OP "Sicut cervus. Obrazy duszy" oraz posłuchać o losach rodziny Goldszajdów. O 23 rozpoczęła się projekcja filmu "Przy Planty 7/9" w której uczestniczyło kilkadziesiąt widzów.

Więcej zdjęć:

Strona 1 z 20